Fetihten Sonra İstanbul Nüfusu

İstanbul, Ortaçağ boyunca Avrupa'nın en büyük ve en zengin kentlerinden biriydi. Zamanla Bizans İmparatorluğu'nun zayıflaması ve nihayetinde 1204'deki Latin işgali şehrin eski görkemini kaybetmesine sebep oldu. 1453'teki fetihten sonra İstanbul'un nüfusu yaklaşık 50 bin civarındaydı. Sultan Mehmet İstanbul'u yeniden mamur hâle getirmek ve nüfusunu artırmak için yoğun şekilde inşa ve iskân faaliyetleri yürüttü. Anadolu'nun çeşitli yerlerinden Türk ve Yörük nüfusu İstanbul'a sürerek zaruri iskâna tabi tuttu. Fetihten önce vaat ettiği gibi, 1462 yılında Bursa'daki Ermenileri İstanbul'a getirterek burada Ermeni Patrikhanesi'ni kurdu. Tarihçi Tursun Bey fetihten sonra padişahın görevlendirmesi ile bizzat bir nüfus sayımı yaptığını söylese de bu sayımın sonuçlarını zikretmemektedir. İstanbul nüfusuna dair ilk kaynak 1478 yılında tutulan tahrir defterleridir. Bu kayıtlarda İstanbul'da (#Galata da dâhil) yaklaşık 16 bin hane olduğu belirlenmektedir. Dolayısıyla, 1478 yılında İstanbul'un nüfusu kabaca 80 bin civarındadır. 1520'li yıllarda İstanbul'un nüfusu ancak 100 bine yaklaşmıştır. 16. asırdaki hızlı büyüme ve zenginleşme sonucu, 100 bin civarında olan İstanbul nüfusu yüzyılın sonunda 800 bini geçmektedir. İskân politikası sonucu nüfusun Müslim-gayrimüslim oranı yaklaşık %60 Müslüman %40 gayrimüslim olarak şekillenmiştir. Bu oran imparatorluğun yıkılışına kadar muhafaza edilmiştir.