İbni Haldun ve Laffer Eğrisi

İbni Haldun, yazdığı ünlü eseri olan Mukaddime’de, vergi oranları ve vergi geliri arasındaki bağlantıya dikkat çekmiştir. İbni Haldun, kitabında devletlerin yükseliş dönemlerinde gereksiz harcamalardan, yolsuzluk, lüks ve şatafattan uzak durduğunu, dolayısıyla da düşük vergi oranları dahi devlet harcamaları için yeterli olduğunu anlatmıştır. Ancak yine İbni Haldun’a göre; devletler çöküş dönemlerinde hem yüksek askeri harcamaları hem de lüks ve yolsuzluğa giden harcamaları yüzünden yüksek vergi oranları dahi yetersiz kalır. Devletler bu süreçte gelirlerini artırmak için sürekli vergi oranlarını yükseltir ve halkı daha da fakirleştirir. Yüksek vergi oranları, halkı sefalete, tembelliğe ve kayıt dışı ekonomiye ittiği için artırılmaya çalışılan vergi gelirleri, ekonominin işlememesi yüzünden daha da düşer. Bunun farkına varamayan devletler, vergi oranlarını daha da artırır fakat gelirleri aksine düşüş gösterir. İbni Haldun’un bu teorisi 1974 yılında iktisatçı Arthur Laffer tarafından formüle edildi ve oraya “Laffer Eğrisi” çıktı. Vergi oranları ve vergi gelirleri arasındaki bağ 14. yüzyılda dahi fark edilmişken günümüzde birçok devlet ve siyasetçi hâlâ aynı hataya düşmektedir.




Yorumlar