Nizam-ı Cedid dönemi, Osmanlı modernleşmesinin sadece askeri değil; eğitim, ekonomi ve diplomasiyi de kapsayan ilk sistematik hamlesidir. 3. Selim'in hazırlattığı layihalar, devletin sorunlarını bizzat kendi bürokratlarıyla tartışma kültürünü başlatmış, Avrupa'da açılan daimi elçiliklerle klasik diplomasi anlayışı modern bir çehre kazanmıştır.

Torpido, deniz savaşını yelkenliden mekanik sürece taşıyarak mühendisliği ön plana çıkarmıştır. Whitehead ve Schwartzkopff sistemleri, Osmanlı donanmasının teknoloji transferiyle takip ettiği temel yeniliklerdir. 3. büyük donanmaya sahip Osmanlılar, bu teknolojide üretici değil stratejik bir tüketici olmuşlardır.