cephedeki orduyu denetlemek ve taarruz hazırlıklarını yönetmek üzere Ankara'dan ayrılacak olan TBMM Başkanı Mustafa Kemal Paşa'nın, meclis ve hükümet işlemlerini kendi adına yürütmesi için yetkiyi İkinci Başkan Dr. Adnan Adıvar'a bıraktığı resmî olarak belgelenmektedir.

Mustafa Kemal Paşa’nın 19 Mayıs 1919 sabahı saat 08.00’de Samsun’a ulaştığını ve görevine başladığını bildiren tarihi telgrafı incelenmektedir. Hüseyin Baran Pekmen’in sunduğu belgede; "Yaver-i Fahrî-i Hazret-i Şehriyari" unvanıyla rapor veren Paşa'ya, Genelkurmay Başkanlığı'nın başarı dileyerek "Vaziyette değişiklik yoktur" şeklinde verdiği stratejik yanıt gözler önüne serilmektedir.

Mustafa Kemal Paşa’nın Anadolu’ya geniş yetkilerle gönderilmesini öngören ancak son anda iptal edilen 30 Nisan 1919 tarihli Harbiye Nezareti belgesi incelenmektedir. Hüseyin Baran Pekmen’in sunduğu belge; Sivas, Erzurum ve Trabzon gibi kritik illerde Paşa'ya mülki amirlere emir verme yetkisi verilmek istendiğini, fakat bu yazının "beğenilmemesi" üzerine arşivde kaldığını kanıtlamaktadır.

28 Haziran 1923 tarihinde Rauf Orbay tarafından Halife Abdülmecid Efendi’ye gönderilen geçmiş olsun telgrafı incelenmektedir. Hüseyin Baran Pekmen’in sunduğu belge, at ısırması hadisesi sonrası Ankara’nın İstanbul’daki saray protokolüne gösterdiği hürmeti ve kullanılan ağdalı diplomatik dili gün yüzüne çıkarmaktadır.

Dr. Adnan Adıvar’ın imzasını taşıyan belgede, son Halife Abdülmecid Efendi’nin atı tarafından elinin ısırılması üzerine yapılan tıbbi müdahale ve Ankara’nın bilgilendirilmesi süreci anlatılmaktadır. Hüseyin Baran Pekmen’in sunduğu belge, Cumhuriyet öncesi son diplomatik temaslara dair insani bir kesit sunmaktadır.

Z Tarih Dergisi’nin bu bölümünde, Milli Mücadele’ye resmi isminin verildiği 13 Ocak 1926 tarihli Başvekalet kararı incelenmektedir. Hüseyin Baran Pekmen’in sunduğu belgede; "İstiklal Seferi" ifadesinin yerini alan "İstiklal Harbi" isminin nasıl tescillendiği ve Cumhuriyet bürokrasisinin bu tarihi kararı nasıl bir titizlikle kayıt altına aldığı görülmektedir.